Discriminatie op de huisvestingsmarkt
Er is sprake van discriminatie wanneer een persoon minder gunstig wordt behandeld dan een ander op basis van een of meer beschermde criteria, ook al bevinden de twee personen zich in vergelijkbare situaties en is er geen relevante rechtvaardiging.
Het verbod op discriminatie
Het is verboden om een kandidaat huurder of een huurder te discrimineren op basis van een of meer van de volgende criteria:
- geslacht (criterium die gelijk wordt gesteld met zwangerschap, bevalling, moederschap, borstvoeding, geassisteerde voortplanting, medische of sociale verandering, genderidentiteit, gender expressie, seksuele kenmerken, vaderschap, co-moederschap, co-vaderschap, co-ouderschap);
- zogenaamd ras;
- huidskleur;
- afkomst;
- nationaliteit;
- nationale of etnische afstamming;
- sociale afkomst en toestand;
- gezinsverantwoordelijkheden (met inbegrip van alleen ouderschap);
- leeftijd;
- verblijfsstatus;
- seksuele geaardheid;
- burgerlijke staat;
- geboorte;
- vermogen;
- geloof of levensbeschouwing;
- politieke overtuiging;
- syndicale overtuiging;
- taal;
- verleden, huidige of toekomstige gezondheidstoestand;
- handicap;
- fysieke of genetische.
Het verbod op discriminatie geldt voor alle fasen van het verkoop- of verhuurproces.
Voorbeelden van discriminatie
Typische voorbeelden van huisvestingsdiscriminatie zijn:
- Een verhuurder of vastgoedmakelaar weigert u een woning of heeft geen gevolg gegeven aan uw kandidatuur op basis van een discriminatiegrond (zie hierboven de criteria).
- U heeft een discriminerend zoekertje gezien (bv. “OCMW’s zich onthouden”, “werklozen zich onthouden”, “arbeidsovereenkomst vereist”, “arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur vereist”, woning voorbehouden voor mannen/vrouwen, personen zonder kinderen, enz.) op het internet, in de krant, op een affiche, op sociale media, enz.
- Als kandidaat-huurder heeft men u gevraagd om informatie of documenten te verschaffen die een verhuurder niet mag vragen.
- Na het sluiten van het huurcontract wordt het verbreken ervan omdat het huurderspaar homoseksueel is of de huurder een partner van buitenlandse afkomst heeft, als discriminerend beschouwd.
Wat mag de verhuurder vragen?
De verhuurder mag alleen bepaalde informatie vragen overeenkomstig artikel 32 van het Brussels Wetboek inzake de gelijkheid, de non-discriminatie en de bevordering van diversiteit:
- Vóór de bezichtiging:
- de naam en voornaam van de kandidaat-huurder(s);
- een middel om te communiceren met de kandidaat-huurder;
- Ter ondersteuning van de kandidaatstelling:
- het bedrag van de financiële middelen waarover de huurder beschikt of de raming ervan;
- het aantal personen waaruit het huishouden bestaat;
- Met het oog op het opstellen en sluiten van een huurovereenkomst:
- elk document dat het mogelijk maakt de identiteit van de huurder en zijn bekwaamheid om een contract af te sluiten vast te stellen;
- de burgerlijke staat (gehuwd / wettelijk samenwonend)
Alle informatie of documenten die niet in deze lijst opgenomen zijn, mogen niet gevraagd worden.
Het Gewest voorziet een gestandaardiseerd formulier met de informatie en bewijsstukken die een verhuurder mag vragen aan een kandidaat-huurder:
Klacht of melding
De termen “klacht” en “melding” zijn niet bij wet gedefinieerd. Wanneer het verzoek afkomstig is van een persoon die zichzelf als slachtoffer van discriminatie beschouwt, wordt het een klacht genoemd. Wanneer het verzoek afkomstig is van een persoon die getuige is geweest van mogelijke discriminatie, wordt het een melding genoemd.
Het Brussels Wetboek inzake de gelijkheid, de non-discriminatie en de bevordering van diversiteit legt geen voorwaarden op wat betreft de auteur van de klacht of melding. Elke persoon, vereniging of overheidsdienst kan dus een klacht indienen of een melding maken bij Brussel Huisvesting. Dat geldt ook als de auteur van de melding de feiten alleen maar heeft vastgesteld, zonder er zelf slachtoffer van te zijn. Een voorbeeld daarvan is het vinden van een discriminerend zoekertje.
Na ontvangst van de klacht of melding wordt het dossier geanalyseerd om na te gaan of de feiten mogelijk een geval van discriminatie op de huisvestingsmarkt zijn. Er kan aanvullende informatie worden gevraagd. Als de verstrekte inlichtingen onvolledig zijn of geen eventuele inbreuk zouden vormen op aangelegenheden die tot het bevoegdheidsdomein van Brussel Huisvesting behoort, zal de klacht of melding onontvankelijk verklaard worden.
Brussel Huisvesting kan een discriminatietest uitvoeren indien deze test noodzakelijk is om het bestaan van de inbreuk aan te tonen.
Als een klacht of melding gegrond is, kan de dader van de discriminatie, na te zijn gehoord, een boete krijgen tussen € 125 en € 6.200. Wanneer discriminatie opzettelijk is, kan de boete evenveel keer worden opgelegd als er personen zijn die het slachtoffer zijn van discriminatie, zonder dat het bedrag de 20.000 euro mag overschrijden. In sommige gevallen kunnen hem zelfs strafrechtelijke sancties worden opgelegd.
Brussel Huisvesting kan geen compenserende maatregelen voor het slachtoffer uitspreken, zoals een vergoeding. Indien u informatie wenst over de alternatieven voor de klachtenprocedure bij Brussel Huisvesting en in het bijzonder over de mogelijkheden om uw rechten voor de rechtbank te doen gelden, nodigen wij u uit contact op te nemen met:
Wettelijke basis
- Open a new vensterBrussels Wetboek inzake de gelijkheid, de non-discriminatie en de bevordering van diversiteit
- Open a new vensterBesluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 21 maart 2019 houdende uitvoering van de ordonnantie van 21 december 2018 tot wijziging van de Brusselse Huisvestingscode teneinde de strijd tegen discriminatie bij de toegang tot huisvesting te versterken (nieuw venster)
- Open a new vensterBesluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 15 juni 2023 tot wijziging van het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 21 maart 2019 houdende uitvoering van de ordonnantie van 21 december 2018 tot wijziging van de Brusselse Huisvestingscode teneinde de strijd tegen discriminatie bij de toegang tot huisvesting te versterken (nieuw venster)
- Open a new vensterBesluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 15 juni 2023 tot vaststelling van een gestandaardiseerd document met de informatie die door de verhuurder opgevraagd kan worden, in uitvoering van artikel 200ter, § 2 van de Brusselse Huisvestingscode